4&5 mei
Twee belangrijke dagen waarop we stilstaan bij de verschrikkelijke oorlog. Twee dagen die niet zonder elkaar kunnen; enerzijds het grote verlies dat geleden is, anderzijds het gevoel van vrijheid, juist door dat grote verlies. Twee belangrijke momenten die hand in hand gaan.
Het is al laat op de avond als ik gebeld word door een man met de vraag of ik tijd en ruimte heb om de uitvaart van zijn broer te begeleiden. Er is sprake van zelfdoding.
Dit zijn altijd de moeilijkere meldingen in mijn werk. Hier komen zoveel emoties bij elkaar. Ik pak mijn spullen en rijd de donkere nacht in op weg naar een huis vol vragen en verdriet.
Binnen is het chaotisch. Er lopen veel mensen in en uit; familie, vrienden, buren. Het verdriet en de wanhoop zijn voelbaar. Aan alles is duidelijk dat deze mensen op dit moment niet de ruimte hebben om al iets te beslissen rondom de uitvaart. En dat is ook helemaal niet nodig. Het belangrijkste nu is om elkaar te leren kennen en te zorgen dat het lichaam op de manier opgebaard wordt, zoals zij dat graag willen. Morgen zien we wel weer verder.
Als ik de volgende dag terugkom is het opvallend rustig in huis. Waar er gisteren zeker een man of vijfentwintig door het huis liep, zijn het er nu nog zeven. Zijn vrouw, zijn twee kinderen met partners en zijn broer en zus. Maar naast dat het een stuk minder mensen zijn, is vooral de energie heel anders. Het verdriet is aanwezig, maar het voelt lichter dan gisteren.
Ik ga op de bank zitten en krijg een kop thee aangereikt van zijn dochter. Als ik vraag of ze een beetje hebben geslapen, knikken ze allemaal bevestigend. Wat fijn, want in een tijd als deze is het zo belangrijk om een beetje goede nachtrust te hebben.
Nadat we rustig een kop thee hebben gedronken, gaan we langzaam de eerste stappen zetten die gezet moeten worden. Naast dat we de praktische kanten bespreken, worden er veel herinneringen opgehaald. Mooie herinneringen, maar vooral verdrietige en zware herinneringen. Hij was namelijk al zeker dertig jaar depressief. Het leven met hem was niet makkelijk. Er hing altijd een soort sluier over hen heen. Ze hielden zielsveel van hem, maar hij drukte ook een flinke stempel op het leven. Daarnaast had hij al meerdere pogingen gedaan en leefden ze continu in de angst van het moment waarop hij definitief uit het leven zou stappen.
De dag loopt op zijn einde en we spreken weer af voor de volgende ochtend.
De volgende dag zitten we weer met dezelfde mensen. Ook nu vraag ik weer of ze goed geslapen hebben en wordt er instemmend geknikt.
‘Als een roos’, zegt zijn dochter.
Liefdevol, maar met betraande ogen kijkt ze me aan.
‘Vannacht realiseerde ik me ineens dat door zijn dood, wij, inclusief hij, allemaal bevrijd zijn.
Dit is onze eigen 4&5 mei…’
